iMaths چیست؟

یعنی “من ریاضی را دوست دارم” روشی جهت آموزش  ،iMaths سال است. این روش از ۷ تا ۳مفاهیم پایه ریاضی، به کودکان طریق غنی سازی محیط آموزشی (بازی، داستان، نمایش خلاق، شعر، فعالیت های آموزشی گروهی و … ) مهارت های شناختی کودکان را افزایش می دهد و کودک را آماده ورود به آموزش های رسمی می کند. آموزش های این سیستم به صورت سلسله مراتبی و با توجه به مراحل رشد شناختی کودک توسط متخصصین طوری طراحی شده است که کودک در عین حالیکه بازی و تفریح می کند مفاهیم پایه و اصلی ریاضی را هم درک می کند. در این سیستم تمامی مفاهیم به صورت عینی و لمسی منتقل می گردد و دوره کامًلا کودک محور بوده و مدرس بیشتر یک هدایت گر است.

مهمترین مزیت iMaths نسبت به روش های دیگر  آموزش چیست؟

سیستم – علاوه بر غنی سازی محیط آموزشی و پویایی Maths آن (به صورت تعاملی با نیازهای متفاوت هر کودک، و نه آموزش استاتیک)، ضمن کاهش اضطراب ریاضی کودکان و افزایش مهارت های شناختی آنان، از روش پلکانی بهره می برد که طی آن آموزش ها علاوه بر چینش ساده به مشکل، آموزش های قبلی را نیز پوشش داده و کودک بدون هیچ گونه احساس فشار و یا دلزدگی، مطالب ساده و پیشرفته ریاضی را از طریق بازی، داستان، شعر و نمایش هایی که اکثرا خودش بازیگر آن است می آموزد.

 

غنی سازی محیط رشد شناختی کودک با روش iMaths

ژان پیاژه یکی از بزرگترین صاحب نظران در حوزه نظریه رشد شناختی در نیمه اول قرن بیستم است. طبق نظر وی کودک با یکسری امکانات یا ابزار خاص و درونی زاده می شود و با کمک این ابزار ذاتی به بررسی و کنکاش پیرامون خود می پردازد و از محیط اطلاعات کسب می کند. از نظر او کودکان دانشمندان کوچکی هستند که از طریق درگیری و کارکردن مستقیم با اشیاء ، مواد محسوس و عینی مسائل و مفاهیم مختلف را می آموزند.

نظرات پیاژه تاثیرات عمیقی بر روند مطالعات و پژوهش ها در زمینه رشد شناختی کودک داشته است و هنوز هم یکی از قوی ترین نظریه ها است که کلیات و چارچوب آن مورد قبول محققین می باشد. با این حال، انتقادهایی نیز بر آن وارد شده به عنوان مثال: او پیش بینی می کرد که آموزش در زمان انتقال کودک به مرحله عملیات عینی یعنی ۷ سالگی موثر خواهد بود. زیرا در این زمان است که کودک از لحاظ رشدی آماده چنین آموزشی است (شاید یکی از دلایل شروع آموزش رسمی در ایران از سن ۷ سالگی همین موضوع باشد). البته این مطلب را یافته های تحقیقاتی تایید نکرده است. در حال حاضر بسیاری از مطالعات نشان داده است که توانایی درک خردسالان به خصوص در مفاهیم پایه ریاضی خیلی بیشتر و عمیق تر از آنچه پیاژه بیان کرده است می باشد. بنابراین محیط های پرورش کودکان به خصوص در مراحل قبل از شروع آموزش رسمی بایستی بسیار غنی و برانگیزاننده باشد تا کودکان بتوانند پتانسیل های بالقوه خود را در این محیط های مناسب بالفعل کنند. پروفسور گینزبرگ استاد تمام دانشگاه کلمبیا آمریکا در مقاله ای که در سال ۲۰۰۸ منتشر کرد می نویسد: ” اغلب کودکان در سنین پیش دبستانی به دلیل قرار گرفتن در محیط هایی که از نظر آموزش مفاهیم پایه ریاضی غنی نیست، بعداً وقتی مواجه با برنامه های مدرسه می شوند نسبت به بقیه کودکان عقب تر هستند. یک برنامه آموزشی مناسب می تواند این شکاف را پر کند. آموزش ریاضی بین ۳ تا ۷ سالگی سبب افزایش پیشرفت در دوره های بعدی تحصیل شده است. با این وجود داده ها تا سال ۲۰۰۸ نشان می دهند که برنامه های مناسب برای آموزش ریاضی به خردسالان در این گروه سنی مورد توجه قرار نگرفته است”. نتایج آزمون تیمز که از مهم ترین و وسیع ترین مطالعات تطبیقی در قلمرو ارزشیابی های پیشرفت تحصیلی در حوزه ریاضی و علوم در مقطع ابتدایی به شمار می رود، نشان می دهد کشورهایی که دوره ۳ تا ۷ سالگی را جدی گرفته اند موفق تر بوده اند.

امروزه در کشورهای موفق و پیشرفته جهت غنی سازی محیط های آموزشی در این رده سنی سیستم هایی مبتنی بر مبانی علمی طراحی و در حال اجراست. یکی از این برنامه ها I-Maths می باشد که از دو سال و نیم پیش موسسه عصر طلایی رشد کودک ایرانیان(عطرک) که اعضاء هیات مدیره و کادر علمی آن همگی از اساتید با تجربه دانشگاه هستند، کار مطالعاتی را روی آن شروع کردند. پس از اطمینان از کارا بودن این برنامه عملیات بومی سازی آن شروع و طرح به مراجع ذیصلاح ارائه شد. این طرح در کارگروه های مختلف سازمان بهزیستی کشور، دفتر تکنولوژی آموزشی و کمک آموزشی وزارت آموزش و پرورش، پژوهشگاه مطالعات وزارت آموزش و پرورش مطرح و پس از اجرای دوره پایلوت تاییدیه لازم را از مراکز ذکر شده جهت اجرا دریافت نمود.

در فاز اول، طرح در ۱۰ استان کشور آغاز و در مرحله بعد استان های دیگر نیز شروع به فعالیت نمودند. کلیه نمایندگان استانی دارای سوابق آموزشی بسیار مفید بوده و بیش از ۸۰ درصد آنها اعضاء هیات علمی دانشگاه با مدرک دکترا می باشند. لازم به ذکر است برنامه I-Maths مورد حمایت و تایید کمیته ملی یونسکو در ایران نیز قرار گرفته است. کلیه فعالیت های این برنامه کودک محور بوده و با توجه به مرحله رشد شناختی کودک در قالب بازی، نمایش خلاق، شعر و قصه ارائه می شود. مدت دوره سه سال شامل ۱۲ ترم سه ماهه است که در هفته دو جلسه کلاس یک ساعته برگزار می شود. جامعه هدف کودکان ۳ تا ۷ سال هستند.

برنامه iMaths پنج هدف اصلی را به شرح زیر دنبال می کند:
۱٫ از بین بردن ترس ریاضی
۲٫ برداشتن موانع خلاقیت
۳٫ توسعه مهارت فکر کردن
۴٫ انتقال مفاهیم پایه و زبان ریاضی
۵٫ درک و استنتاج در عمل

این برنامه بچه ها را ترغیب به مهارت بحث کردن می کند. برای داوطلب شدن در بحث بچه ها اول بایستی شنیدن نظرات هم گروه های خود را یاد بگیرند. محور اصلی دوره برانگیختن بچه ها برای توسعه مهارت فکر کردن و پروراندن این خصوصیت است. فرصت های زیادی برای بچه ها ایجاد می شود برای بیان اینکه آنها چه فکر می کنند، چه انجام می دهند، چرا این کار را انجام دادند، و استفاده از اطلاعات بدست آمده از تجربیات انجام شده برای تصمیم سازی. در بعضی از قسمت های این برنامه از بچه ها خواسته می شود که بر اساس مشاهداتشان حدس هایی بزنند و بعد به دنبال مثال هایی بگردند که حدس آنها را تایید یا رد کند. شباهت ها و تفاوت ها را پیدا کنند و دریابند که چندین راه حل ممکن است برای یک مسئله وجود داشته باشد(همیشه اولین راه حل بهترین راه حل نیست).

اکثر مطالعات و پژوهش‏ها نشان می‏دهد محیط خانواده پاسخ‏گوی رشد شناختی و اجتماعی کودک بعد از سه سالگی نیست و کودکان در این سن، نیاز به شرکت در فعالیت‏های اجتماعی بیشتری دارند. در این زمینه آموزش مفاهیم ریاضی از اهمیت خاصی برخوردار است و ابزاری بسیار مهم و کارآمد جهت ارتباط کودکان با محیط پیرامونشان می باشد. از طرفی یافته های علمی نشان می دهد به طور متوسط ۶۵ درصد افراد جامعه ترس از ریاضیات را همواره با خود دارند و این ترس را به فرزندان خود نیز منتقل می کنند. به عبارت دیگر فرزندان ما به راحتی از ابزاری کارآمد که می تواند باعث توسعه و ارتقاء توانمندی ذهن گردد بهره ناچیز می برند. با توجه به مطالب فوق و عدم وجود برنامه های علمی معتبر در سطح کلان ملی در دوره های قبل از آموزش رسمی، لزوم سیستم های آموزشی مدون که براساس تئوری های معتبر علمی در خصوص مراحل رشد کودک شکل گرفته تا در محیطی غنی و شاد زمینه را برای رشد شناختی مناسب کودکان فراهم نمایند ضروری به نظر می رسد.

امروزه نقش ریاضی به عنوان علمی پیشرو در توسعه علوم پایه و توسعه زیر ساخت های اقتصادی و صنعتی کاملاً آشکار و اثبات شده است. ما اراده کرده ایم به فضل الهی و با عنایت به تاکید ویژه دولت محترم و مردمی تدبیر و امید مبنی بر حمایت از بخش خصوصی در حوزه آموزش قدم های موثر درخصوص پی ریزی بنیانی محکم، از بین بردن ترس ریاضی، ایجاد انگیزه و افزایش علاقه به ریاضی در سنین پایه برداریم و در این راستا دست یاری به سوی اساتید فن، فرهیختگان امر آموزش و کلیه عزیزانی که دلسوخته این راهند و آینده کودکان این مرز و بوم برایشان مهم است، دراز می نماییم.

iMaths